مديرعامل ايران ایر در گفتگو با روزنامه ایران :
هما در اوج ایمنی و سوددهی است.

«هما، يكى از ايمن ترين ايرلاين هاى دنياست». اين جمله اى است كه سعيد حسامى،
مديرعامل شركت ايران اير بر آن تأكيد مى كند و دليل مدعاى خود را آمار سوانح هوايى
طى سال هاى گذشته و موفق بودن آن در بازرسى هاى مكرر اتحاديه اروپا از هواپيماى اين
شركت مى داند كه طى يك ساله اخير رنگ و بوى ديگرى به خود گرفته است.
حسامى اعتقاد دارد گرچه كميته ايمنى اتحاديه اروپا (SAFA) براساس قوانين بين المللى
دست به چنين بازرسى هايى مى زند، ولى اهداف آنها سياسى است. مديرعامل هما همچنين مى
گويد به رغم افزايش تعداد بازرسى ها و حساسيت بيش از حد بازرسان، تاكنون آنها حتى
يك ايراد و نقص فنى در اين بازرسى ها كشف نكرده اند. به گفته حسامى به رغم تمام
محدوديت ها و تحريم ها توانسته ايم اتحاديه اروپا را متقاعد كنيم كه هما در
بالاترين سطح ايمنى قرار دارد.
-در حال حاضر جايگاه «هما» بين ساير ايرلاين هاى آسيايى چگونه است ؟
از سال ۱۳۲۰ صنعت هوايى در ايران آغاز شده و ايران اير از ۱۳۴۰ فعاليت رسمى خود را
با ادغام دو شركت «پرشين اير ويز» و «پارس» آغاز كرده است. با اين حساب فعاليت
«هما» به نيم قرن گذشته باز مى گردد. از سويى هما بيش از ۴۰ سال است كه عضو ياتا
شده و اين عضويت به زمانى باز مى گردد كه مجموع اعضاى اين سازمان بين المللى، از ۲۰
شركت تجاوز نمى كرد. آن شركت ها اينك نيز در دنيا مطرح هستند اين در حالى است كه در
آن زمان بسيارى از ايرلاين هاى امروزى آسيايى وجود خارجى نداشتند. «هما» از همان
زمان پروازهاى بين المللى خود را به ايتاليا، فرانسه، آلمان و عربستان سعودى آغاز
كرد. عمليات پروازى ايران اير همزمان با آموزش هاى مدون و بر اساس استانداردهاى
جهانى شروع شد زيرا اين باور همواره در هما وجود داشته است كه زيربناى هر صنعتى،
آموزش است. اگر بتوان نيروى انسانى موجود را به درستى آموزش داد، اين نيروى انسانى
به مهم ترين سرمايه صنعت بدل خواهد شد كه خوشبختانه هما در اين زمينه عملكرد مثبتى
داشته و از اين رو همواره بهترين نيروهاى متخصص صنعت حمل و نقل هوايى در دنيا پرورش
داده است / هم اكنون بسيارى از خلبانانى كه در هما فعاليت مى كرده اند در ايرلاين
هاى بزرگ و مطرح دنيا در حال پرواز هستند و كمتر شركت هواپيمايى معتبرى در دنيا
وجود دارد كه خلبانان ايرانى در آن پرواز نكرده باشند. از نظر توان تخصصى نيز هما
در سطح بسيار بالايى در منطقه و دنيا قرار دارد. بسيارى از ايرلاين هاى فعلى آسيايى
كه به عنوان رقيب ما محسوب مى شوندتوسط متخصصين ايران اير بنا شده اند.
-يعنى پايه و اساس آن ايرلاين ها توسط متخصصان ايران اير طرح ريزى و اجرا شده است ؟
بله براى مثال بخش هاى مهمى از تعدادى شركت هاى هواپيمايى منطقه ، توسط متخصصان
«هما» اداره مى شود كه اين متخصصان يا بازنشسته شده يا به آنجا نقل مكان كرده اند.
تعداد قابل توجهى از خلبانان ايرانى در اين شركت ها پرواز مى كنند و در مجموع
بسيارى از خلبانان و متخصصان ايرانى در اين شركت ها حضور دارند و البته طبيعى است
كه اين شركت ها در ابتدا بيشتر از توان نيرو هاى ايرانى استفاده مى كنند و پس از
مدتى نيرو ها را جايگزين مى نمايند /
همچنين بسيارى از نيرو هاى تخصصى كشور هاى منطقه در مركز آموزش هما آموزش مى بينند
و اين مركز مورد تحسين نمايندگان ياتا قرار گرفته است. در بخش داخلى نيز در تمام
اير لاين ها رد پاى متخصصان ايران اير ديده مى شود. بنابر اين همچنان «هما» يكى از
بهترين ايرلاين هاى دنيا محسوب مى شود با اين تفاوت كه ما براى خريد هواپيما و
نوسازى ناوگان با محدوديت مواجه هستيم. به جرأت مى توان گفت اگر موانع از جلوى پاى
«هما» برداشته شود هيچ اير لاينى توانايى رقابت با ما را ندارد. اين موضوعى است كه
تحريم كنندگان به خوبى از آن اطلاع دارند. يكى از دلايل اعمال اين تحريم ها هم همين
موضوع است. كما اين كه ايرلاين هاى رقيب نيز در تداوم تحريم ها نقش مؤثرى دارند.
-يعنى ايران اير هيچ ضعفى ندارد ؟
من وجود ضعف ها و كمبود ها را انكار نمى كنم ولى اين كمبود ها مختص ايران اير نيست
و تمام ايرلاين ها دچار آن هستند ولى در مقايسه با ساير ايرلاين ها ناوگان هما با
وجودى كه ميانگين سنى آن افزايش يافته است، با قدرت در دنيا در حال پرواز است. به
همين دليل با برنامه ريزى هاى انجام شده فعاليت هاى بازرگانى ما را محدودتر مى كنند
و ايرلاين هايى با بودجه هاى دولتى سرسام آور وارد رقابت با هما مى شوند تا ميدان
را براى ما تنگ تر كنند. ولى با تمام اين فشار ها و محدوديت ها همچنان هما خدمات
مناسبى در اختيار مسافران خود مى گذارد. جالب است بدانيد حدود ۴ سال پيش در آلمان
به دليل زبانزد شدن پروازهاى هما، مسئولان فرودگاه فرانكفورت از ما تقاضا كردند كه
دو پرواز تشريفاتى و نمايشى براى متخصصان صنعت هوايى و علاقه مندان آلمانى انجام
دهند كه اين پرواز ها به مدت يك ساعت انجام شد و مورد تحسين متخصصان قرار گرفت.
همچنين بسيارى از شركتهاى بزرگ هواپيما سازى علاقه مندند پروازهاى آزمايشى خود را
براى هواپيماهاى جديد و يا تازه ساخته شده، خلبانان ايرانى انجام دهند كه البته اين
شركت ها نيز تحت فشارهاى تحريم، سال هاست از اين امتياز بى بهره شده اند.
-در حال حاضر به ازاى هر هواپيما چند پرسنل در هما كار مى كنند؟
هم اكنون با احتساب ۴۸ فروند هواپيماى موجود و ۱۰ هزار نفر پرسنل هما، به ازاى هر
فروند هواپيما، حدود۲۰۰ نفر مشغول به كارند كه اين ميانگين ۳ سال قبل با ۳۰ فروند و
۱۲ هزار نفر پرسنل، ۴۰۰ نفر بوده است. در واقع طى اين مدت در تعداد پرسنل ۲ هزار
نفر كاهش داشتيم ولى تعداد هواپيما ها ۱/۵ برابر شده است. البته در مقايسه با ساير
ايرلاين ها بايد توجه شود كه آنها بسيارى از فعاليت هاى خود در بخش كيترينگ و
مهندسى و / . . را تحت شركت هاى مستقل جدا كرده اند ولى در هما تقريباً تمام كار
ها را ما خودمان انجام مى دهيم.
-شما در زمينه برون سپارى و واگذارى بخشى از فعاليت هاى شركت چه اقداماتى كرده ايد
؟
ما حتى نيروهاى غير رسمى شركت را هم در آمار پرسنل لحاظ كرده ايم كه اگر اين تعداد
را از كل پرسنل رسمى شركت كم كنيم نيروهاى رسمى هما در حدود ۶ هزار نفر مى شود. در
حال حاضر بخش قابل توجهى از كيترينگ شركت برون سپارى شده و توسط بخش خصوصى انجام مى
شود / همچنين در خدمات فرودگاهى، تعمير هواپيما و بعضى بخش هاى ديگر نيز از بخش
خصوصى بهره مى گيريم.
-براى واگذارى كامل هما چقدر آماده ايد؟
در راستاى بحث خصوصى سازى به سرعت در حال تشكيل و مهندسى مجدد ساختار هما هستيم و
احتمال دارد هما در آينده به شركت هاى اقمارى جداگانه تبديل شود. در زمينه چگونگى
خصوصى سازى يك مشاور داخلى در حال كار كردن است و در حوزه ساختار شركت نيز از خدمات
يك مشاور خارجى استفاده مى كنيم. در مجموع با مطالعه روش خصوصى سازى در ساير
ايرلاين ها در جست وجوى روشى هستيم كه بيشترين مزايا را داشته باشد. به هر حال با
مشاوره شركت هاى داخلى و خارجى در حال تغيير ساختار هما هستيم چرا كه اين شركت بايد
سودده شود زيرا هيچ شركتى نمى تواند با ضررو زيان وارد بورس شود. در سال ۸۴ بالغ بر
۴۰ ميليارد تومان زيان داشتيم كه در سال ۸۵ به ۲۳ ميليارد تومان كاهش يافته است كه
با روشن شدن حساب هاى سال ،۸۶ اين زيان به طور قطع كمتر خواهد شد و اميدواريم در
سال جارى به سوددهى برسيم و اين سال، نقطه عطفى در كسب درآمدهاى بيشتر باشد.
-با توجه به اين كه هما يارانه دولتى دريافت نمى كند، اين زيان را چگونه جبران مى
كنيد؟
بالاخره ما در بعضى از بخش ها سودده هستيم و در مجموع توانسته ايم با بالا بردن
بهره ورى و استفاده از نيروى پر كار و پرتلاش شركت، درآمد ها و هزينه هاى خود را
متوازن كنيم و سرپا بمانيم ولى در تراز مالى انتهاى هر سال، زيان ده هستيم زيرا
هزينه هاى استهلاك هواپيما و ساير اموال هما نيز سال هاى مختلف به هزينه ها اضافه
مى شود.
به تعيين روشى براى خصوصى سازى هما اشاره داشتيد، فكر مى كنيد اين روش چه زمانى
نهايى مى شود ؟
خصوصى سازى يك ايرلاين در حالى كه زيرساخت هاى لازم براى تحقق خصوصى سازى به صورت
كامل فراهم نشده است، كار ساده اى نيست. از اين رو اين كار بايد با مطالعه و تحقيق
زيادى دنبال شود. از سوى ديگر چون كلا صنعت حمل و نقل هوايى در جهان سود چندانى
ندارد و در حد 3 تا ۵ درصد محدود مى شود و اين موضوع در ايران كم رنگ تر است، در
حال حاضر به نظر نمى رسد متقاضى زيادى براى خريد اير لاين در داخل كشور وجود داشته
باشد. ولى با اين وجود ما تمام تلاش خود را براى اين كه شركت هما را براى واگذارى
آماده كنيم انجام مى دهيم تا درآينده نزديك هما از تمام جهات براى واگذارى آماده
شود.
-وضعيت هما از نظر ايمنى چگونه است ؟
هما در حال حاضر در اوج ايمنى قرار دارد و در طول تاريخ اين شركت سطح ايمنى آن به
اين اندازه نبوده است. از نظر آمار سوانح هوايى، ايران اير جزو ايمن ترين ايرلاين
هاى دنيا است. حتى در مقايسه با برخى ايرلاين هاى بزرگ دنيا، هما از ايمنى بيشترى
برخوردار است.
طى سال هاى اخير ايرلاين هاى بزرگ دنيا و مراجع بين المللى صنعت حمل و نقل هوايى از
قبيل ياتا و ايكائو، سطوح بالاترى از ايمنى را براى خود تعريف كرده اند و در حال
گام برداشتن به سطح بالاترى از ايمنى هستند و در تلاشند آمار سوانح را پائين تر
بياورند. همانطورى كه اشاره شد كل دنيا به سمت افزايش سطح ايمنى در حركت است كه ما
هم ازاين قاعده مستثنى نيستيم / بنابراين براى اين كاربايد تلاش بيشترى كنيم. در
دو سال گذشته پروژه «آيوسا»، مميزى ايمنى بخش هاى عملياتى را كه توسط ياتا انجام مى
شود و اگر ايرلاينى از به دست آوردن آن ناتوان باشد از عضويت ياتا خارج مى شود را
در دستور كار خود قرار داده ايم و به همين منظور با تلاش شبانه روزى پرسنل هما
توانسته ايم اين استاندارد ها را كسب كنيم ودرحال حاضر بالاترين سطح ايمنى را داريم
/ البته طى يكى دو سال اخير اتحاديه اروپا با بازرسى هاى مكرر هواپيماهاى هما سعى
در تحت فشار گذاشتن ايران اير داشته كه خوشبختانه با رعايت مسائل ايمنى واستاندارد
ها تاكنون موفق نشده است.
-اين بازرسى ها بيشتر در چه بخش هايى انجام مى شود و آيا قانونى است ؟
بازرسى هاى هواپيما شامل تمام موارد مى شود: از بخش هاى فنى هواپيما گرفته تا تميز
بودن داخل وبيرون هواپيما. ولى خوشبختانه براساس اقرارمسئولان كميته ايمنى اتحـاديه
اروپا، (SAFA ) تاكنون در بازرسى هاى مكرر هيچگونه ايراد واشكال فنى از هواپيماهاى
هما گرفته نشده است. ازنظر قانونى بودن اقدام بايد بگويم براساس قوانين بين المللى
هركشورى حق دارد هواپيماهايى كه درآن كشور رفت وآمد مى كنند را از نظر ايمنى مورد
بازرسى قراردهد ولى نكته اى كه در بازرسى هاى اخير وجود داشت اين بود كه به محض
فرود هواپيماى ايران اير، خروج مسافران و پيش از آن كه اين هواپيما براى بازگشت
آماده شوند، بازرسان كارخود را آغاز مى كردند و بيشتر به دنبال بهانه جويى بودند تا
يك بازرسى فنى، بنابراين اقدام آنها برخلاف قوانين مرسوم صورت مى گرفت. با تذكرات
مكرر ما آنها پذيرفته اند كه بازرسى ها پس از آماده شدن هواپيما ها براى پرواز صورت
بگيرد. البته حتى در چنين وضعيتى نيز آنها در حسرت ثبت يك ايراد فنى از هواپيماهاى
ايران اير باقى مانده اند وتن ها يك سرى ايرادات ظاهرى وغير فنى از طريق آنها اعلام
شده است وهما توانست SAFA، كميته ايمنى اتحاديه اروپا را متقاعد كند كه هواپيماهاى
ايران اير از نظر فنى وايمنى در سطح بسيار بالايى قراردارند.
-اقدام اتحاديه اروپا بيشتر جنبه تخصصى دارد يا سياسى؟
دراين كه اقدام SAFA اقدامى سياسى است هيچ شكى وجودندارد / البته آنها اين اعتقاد
راندارندولى براى ما سياسى بودن اين اقدامات محرز شده است. بيش از ۳ دهه است كه
هواپيماهاى هما به اروپا پرواز مى كنند ودراين مدت هيچ گزارشى مبنى براين كه
هواپيماهاى ايرانى مشكلى درآسمان وفرودگاه هاى آنان به وجودآورده اند منتشر نشده
است.
هواپيما ها ازلحظه اى كه در آسمان اروپا ديده مى شوند تا زمان بازگشت آن توسط
دوربين نصب شده درفرودگاه ها كنترل ودر صورتى كه كوچك ترين تخلفى حادث شود گزارش
هاى مستند آن منتشر مى شوند. درصورتى كه چنين فيلم هايى از ايرلاين هاى بزرگ دنيا
به وفوروجودارد وليكن هيچگونه اشكال عملياتى يا فنى ازهما در آنها ثبت نشده است.
مانشان داديم كه تحريم هيچگونه تأثيرى برعملكرد فنى و عملياتى هما نداشته است
وناوگان عظيم هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران، قدرتمندتر از هميشه درحال پرواز بر
فراز آسمان جهان است وآمادگى خدمت رسانى به هموطنان عزيز را دارد.
منبع : روزنامه ایران مورخ 13/3/1387

For More Information Contact:
The professional aviation status
TEHRAN-IRAN
Tel: 09123263072
FAX: +982144248846
Internet:
DAVOOD@ASEMOON.ORG